{"id":3717,"date":"2023-04-18T14:11:09","date_gmt":"2023-04-18T12:11:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/?p=3717"},"modified":"2023-04-26T14:42:00","modified_gmt":"2023-04-26T12:42:00","slug":"97-rocznica-smierci-jana-szczepanika-w-tarnowie-dzien-patrona-szkoly-zsoit-w-tarnowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/2023\/04\/97-rocznica-smierci-jana-szczepanika-w-tarnowie-dzien-patrona-szkoly-zsoit-w-tarnowie\/","title":{"rendered":"97. rocznica \u015bmierci Jana Szczepanika w Tarnowie"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/p>\n

Dnia 18 kwietnia 1926 r.<\/strong> Tarn\u00f3w obesz\u0142a tragiczna wie\u015b\u0107: oto w 54. roku \u017cycia odszed\u0142 genialny wynalazca, Jan Szczepanik<\/strong>. Nie oby\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas bez fake news\u00f3w: mimo \u017ce przyczyn\u0105 \u015bmierci by\u0142 nowotw\u00f3r, jedna z redakcji poda\u0142a sensacyjn\u0105 wiadomo\u015b\u0107, jakoby geniusz pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo\u2026 Nosz\u0105ca Jego imi\u0119 od 1995 r. nasza szko\u0142a w\u0142a\u015bnie w kwietniu ka\u017cdego roku przypomina t\u0119 posta\u0107 poprzez organizacj\u0119 Dnia Patrona Szko\u0142y.<\/p>\n

Przypomnijmy najwa\u017cniejsze fakty z \u017cycia wynalazcy. Jan Szczepanik ur. 13 czerwca 1872 r. w Rudnikach k. Mo\u015bcisk. Najwybitniejszy wynalazca galicyjski, nazywany \u201epolskim Edisonem\u201d; cz\u0142owiek o wszechstronnych zainteresowaniach; autor ponad 50 wynalazk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin oraz kilkuset patent\u00f3w. Syn Marianny Szczepanik, wcze\u015bnie osierocony swoje m\u0142odzie\u0144cze lata sp\u0119dzi\u0142 u wujostwa Gradowicz\u00f3w w Kro\u015bnie. Od 1902 r. do ko\u0144ca \u017cycia zwi\u0105zany z Tarnowem, gdzie po\u015blubi\u0142 Wand\u0119 Dzikowsk\u0105, c\u00f3rk\u0119 miejscowego lekarza. Swoje pracownie posiada\u0142 w Tarnowie, Berlinie, Wiedniu i Dre\u017anie. Dziedziny jego zainteresowa\u0144 to: tkactwo, telewizja, fotografia barwna, film d\u017awi\u0119kowy, film barwny, telegraf bez drutu, tkanina kulochronna, aeronautyka, samoczynny regulator ci\u0105g\u00f3w, karabin automatyczny, fotosculptor, urz\u0105dzenia hamulcowe oraz literatura pi\u0119kna. Unowocze\u015bni\u0142 \u015bwiatowy przemys\u0142 w\u0142\u00f3kienniczy, stworzy\u0142 automat do tkania materia\u0142\u00f3w wzorzystych oraz gobelin\u00f3w, od 1897 r. prekursor telewizji \u2013 tw\u00f3rca elektroskopu, czyli aparatu do reprodukowania obraz\u00f3w na odleg\u0142o\u015b\u0107 za pomoc\u0105 elektryczno\u015bci, wynalazca kamizelki kuloodpornej (uratowa\u0142a \u017cycie kr\u00f3la Hiszpanii), za kt\u00f3r\u0105 uhonorowany zosta\u0142 Medalem Izabeli Katolickiej. W Tarnowie pracowa\u0142 nad wynalazkami z dziedziny fotografii kolorowej i filmu barwnego. Metoda Jana Szczepanika zosta\u0142a wykorzystana przez firm\u0119 Kodak w 1929 r. oraz firm\u0119 Agfa w 1932 r. Prowadzi\u0142 pionierskie badania nad ud\u017awi\u0119kowieniem filmu poprzez opracowanie urz\u0105dzenia do zapisywania i odtwarzania d\u017awi\u0119ku, opatentowa\u0142 system produkcji kamer i projektor\u00f3w. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Markiem Edisonem i Franciszkiem Pikiem Mirandol\u0105. Zmar\u0142 przedwcze\u015bnie, pochowany na Starym Cmentarzu w Tarnowie. Na nowo odnaleziony w latach 70. XX w., do propagator\u00f3w jego pami\u0119ci nale\u017c\u0105 Mieczys\u0142aw Grohman, W\u0142adys\u0142aw Jewsiewicki, Anna Prag\u0142owska oraz Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych i Technicznych w Tarnowie i Fundacja, nosz\u0105ce imi\u0119 znanego wynalazcy.<\/p>\n

Oprac. M. Czosnyka (Fundacja Szczepanika, ZSOiT w Tarnowie)<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dnia 18 kwietnia 1926 r. Tarn\u00f3w obesz\u0142a tragiczna wie\u015b\u0107: oto w 54. roku \u017cycia odszed\u0142 genialny wynalazca, Jan Szczepanik. Nie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3717"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3726,"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3717\/revisions\/3726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.not-tarnow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}